روایت تازه از تقسیم بندی روش های تدریس

تقسیم بندی روش های تدریس

در این مطلب، جزئیات مربوط به «تقسیم بندی روش های تدریس» ارائه شده است.

تقسیم بندی روش های تدریس

روشهای تدریس به دو دسته کلی تقسیم می شوند، روشهایی که در گذشته های بسیار دور به کار می رفته اند «روشهایی تاریخی» و روشهایی که متکی بر یافته های روان شناسی و علوم تربیتی جدید می باشند؛ «روش های نوین» نامیده می شوند.

الف-روشهای تاریخی

از میان روش های تاریخی، دو روش بیش از سایر روش ها در ایران شهرت دارند: یکی روش سقراطی و دیگری روش مکتبی

1-روش سقراطی

سقراط، فیلسوف شهیر یونانی که در فاصله ی سالهای 470-399 قبل از میلاد مسیح می زیست، روش ویژه ای را برای اثبات سهو و خطا و رفع شبهه از اذهان به کار می برد وی به وسیله سئوال و جواب و مجادله، پس از آنکه خطای مخاطب را مشخص می کرد، تا رسیدن به کشف حقیقت، به همان ترتیب، مکالمه و پرسش و پاسخ را دنبال می کرد.

در روش سقراطی، معلم صحبت نمی کند؛ سوال می کند و شاگردان سخن می گویند. اما سئوالها بگونه ای تنظیم و مطرح می شوند که شاگرد را از جهل خویش نسبت به موضوع آگاه می گردانند و اندیشه ی او را برای دستیابی به حقیقت، ژرف می بخشند. روش سقراط از چند ویژگی برخوردار است:

1-نخستین هدف سقراط، کنکاش درباره ی مسئله مورد نظر بود. سقراط به آموختن حقایق ویژه و مسائل جزیی کمتر اهمیت می داد؛ زیرا قصدش این بود که مهارت شاگردان برای کشف حقایق پرورش یابد.

2-همانطور که اشاره شد، در روش سقراطی ، نقش معلم عمدتاً شامل پرسیدن و نقش شاگرد این بود که در سازمان دهی و بکارگیری دانش و تجربه ی گذشته خود برای پاسخ به سئوال ها بود.

3-روش سقراط نه تنها روی جدلی (دیالکتیک ) و شامل کنش متقابل بین شاگرد و معلم بود، بلکه استقرایی نیز بود؛ یعنی از جزئیات به کلیات می رسید.

تحلیلگران، روش سقراطی را تا حدودی به روش های روانکاوی عصر حاضر تشبیه کرده اند. سقراط معمولاً بحث خود را با یک سئوال عادی درباره ی مفاهیم از قبیل شهامت، عدالت، پرهیزگاری، تقوا و غیره آغاز می کرد و به تدریج به شاگردان می فهماند که درست در نقطه ای که آنها بیش از حد خود را دانا می پنداشتند، جاهل و نادان بودند. شاگردانش در آغاز بحث از سقراط می رنجیدند، اما بعدا از خویشتن شرمسار می گشتند. اما پس از اینکه خشم درونی آنها فرو می نشست، برای خودکاوی آماده می شدند. پاره ای از صاحبنظران بر این باورند که روش سقراط، روش تدریس نیست بلکه روشی اکتشافی است. سقراط در روش و هدفهای آموزشی ویژه ای برای شاگردان خود در نظر نداشت؛ بلکه می خواست آنان، کاوشگران خوبی تربیت شوند.

  RSS